اخبار جديد

آرتروز يكي از شايع‌ترين بيماري‌هاي مزمن مفصلي است كه باعث تخريب تدريجي غضروف، درد، خشكي و محدوديت حركت مي‌شود. بسياري از افراد تصور مي‌كنند آرتروز درمان قطعي ندارد؛ درست است كه اين بيماري به‌طور كامل قابل برگشت نيست، اما با رعايت يك‌سري اصول مي‌توان سرعت پيشرفت آن را كاهش داد و علائم را به‌طور قابل‌توجهي كنترل كرد. در اين مقاله بررسي مي‌كنيم چگونه مي‌توان آرتروز را كم كرد، چه روش‌هايي مؤثر هستند و چه زماني ممكن است نياز به روش‌هاي پيشرفته مثل تعويض مفصل لگن وجود داشته باشد. همچنين در بخش‌هايي از مقاله به تجربه پزشكاني مانند دكتر مهرداد منصوري اشاره مي‌شود كه در حوزه بيماري‌هاي مفصلي و ارتوپدي شناخته شده‌اند.

آرتروز چيست و چرا بايد آن را كنترل كنيم؟

آرتروز به معناي تخريب تدريجي غضروف مفصل است؛ بافتي كه باعث حركت نرم و بدون درد مفصل مي‌شود. وقتي اين غضروف آسيب مي‌بيند، استخوان‌ها روي هم ساييده شده و درد، خشكي و التهاب ايجاد مي‌شود. اگر اين روند كنترل نشود، مفصل دچار تغيير شكل، محدوديت حركت و حتي ناتواني خواهد شد. به همين دليل، كاهش علائم و كنترل آرتروز بسيار ضروري است.

راه‌هاي اصلي كم كردن آرتروز

براي كاهش علائم آرتروز بايد يك برنامه چندجانبه شامل تغيير سبك زندگي، درمان‌هاي پزشكي، ورزش و توجه به تغذيه را دنبال كرد. در ادامه اين روش‌ها را كامل توضيح مي‌دهيم:

۱. كاهش وزن؛ اولين و مهم‌ترين قدم

وزن اضافي فشار بيشتري بر مفصل‌هاي زانو، لگن و ستون فقرات وارد مي‌كند.
كاهش حتي ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن مي‌تواند:

• درد مفاصل را كم كند

• سرعت تخريب غضروف را كاهش دهد

• تحرك را بهبود بخشد

بسياري از متخصصان ارتوپدي از جمله دكتر مهرداد منصوري كاهش وزن را يكي از اساسي‌ترين اقدام‌ها در كنترل آرتروز معرفي مي‌كنند.

۲. ورزش منظم و اصولي

ورزش دشمن آرتروز نيست؛ بلكه يكي از مهم‌ترين راه‌هاي كاهش علائم است. عضلات قوي، فشار را از روي مفصل‌ها كم مي‌كنند و باعث بهبود حركت مي‌شوند.

ورزش‌هاي مناسب براي آرتروز:

• پياده‌روي سبك

• شنا و آب‌درماني

• دوچرخه‌سواري ثابت

• حركات كششي و انعطاف‌پذيري

• تمرينات تقويت عضلات ران، باسن و زانو

ورزش‌هاي مضر:

• دويدن سنگين

• پرش‌هاي مكرر

• تمرينات قدرتي با وزنه‌هاي بيش از حد سنگين

ورزش بايد به‌طور منظم و بدون فشار بيش‌ازحد انجام شود.

۳. تغذيه مناسب و ضدالتهابي

غذاها مي‌توانند نقش مهمي در كاهش التهاب داشته باشند. براي كم كردن آرتروز بهتر است از:

• ماهي‌هاي چرب (غني از امگا ۳)

• سبزيجات برگ‌سبز

• زردچوبه

• زنجبيل

• مغزها و دانه‌ها

• روغن زيتون

بيشتر استفاده كنيد و مصرف غذاهاي فرآوري‌شده، قند زياد و چربي‌هاي ناسالم را كم كنيد.

۴. مصرف دارو تحت نظر پزشك

داروها باعث درمان كامل آرتروز نمي‌شوند، اما درد و التهاب را كاهش مي‌دهند و امكان ورزش يا فيزيوتراپي بهتر را فراهم مي‌كنند.

داروهاي رايج شامل:

• داروهاي ضد التهاب غيراستروئيدي

• داروهاي ضد درد

• داروهاي غضروف‌ساز (طبق نسخه پزشك)

هيچ‌كدام از اين داروها نبايد خودسرانه مصرف شوند.

۵. فيزيوتراپي؛ ستون اصلي درمان غيرجراحي

فيزيوتراپيست‌ها با استفاده از تكنيك‌هاي حرفه‌اي مي‌توانند:

• دامنه حركتي مفصل را افزايش دهند

• درد و التهاب را كاهش دهند

• عضلات را تقويت كنند

• الگوي راه رفتن شما را اصلاح كنند

بسياري از بيماران پس از چند جلسه فيزيوتراپي احساس سبكي و توانايي بيشتر در حركت دارند.

۶. استفاده از وسايل كمكي در مواقع لازم

گاهي براي كاهش فشار مفصل بايد از ابزارهاي كمكي استفاده كرد، از جمله:

• عصا

• واكر

• كفي‌هاي طبي

• زانوبند يا كمربندهاي مخصوص

استفاده از عصا در دست مخالف سمت درگير يكي از ساده‌ترين راه‌هاي كاهش درد است.

۷. تزريق داخل مفصل

در برخي موارد، پزشكان براي كاهش درد از تزريق‌هاي زير استفاده مي‌كنند:

• تزريق كورتون

• تزريق ژل يا هيالورونيك اسيد

• تزريق PRP (در موارد خاص)

اين روش‌ها موقتي هستند اما براي كنترل علائم شديد كمك مي‌كنند.

۸. اصلاح سبك زندگي

چند عادت كوچك مي‌تواند تأثير بزرگي داشته باشد:

• پرهيز از ايستادن طولاني

• اجتناب از بالا رفتن مكرر از پله‌ها

• حفظ وضعيت صحيح بدن هنگام نشستن و راه رفتن

• استفاده از كفش مناسب

• پرهيز از برداشتن اجسام سنگين

اين تغييرات ساده فشار مفصل را كاهش مي‌دهند.

۹. گرما و سرما درماني

● گرما براي خشكي مفصل مفيد است.
● سرما التهاب و تورم را كم مي‌كند.

استفاده صحيح از اين دو روش مي‌تواند درد آرتروز را كمتر كند.

۱۰. چه زماني نياز به جراحي داريم؟

اگر آرتروز شديد شود و:

• درد مداوم باشد

• حركت به‌شدت محدود شود

• روش‌هاي غيرجراحي اثر نكند

پزشك ممكن است جراحي را پيشنهاد كند. يكي از رايج‌ترين روش‌ها در مراحل پيشرفته، تعويض مفصل لگن است.

در اين عمل، مفصل فرسوده با مفصل مصنوعي جايگزين مي‌شود كه:

• درد را كاملاً از بين مي‌برد

• حركت را طبيعي‌تر مي‌كند

• كيفيت زندگي را بالا مي‌برد

متخصصاني مانند دكتر مهرداد منصوري معمولاً قبل از توصيه به جراحي، تمام روش‌هاي غيرجراحي را امتحان مي‌كنند و تنها در صورت لزوم عمل تعويض مفصل را پيشنهاد مي‌دهند.

نكات طلايي براي كم كردن آرتروز

• حركت خود را محدود نكنيد؛ ورزش سبك كنيد.

• از اضافه‌وزن دوري كنيد.

• به موقع به پزشك مراجعه كنيد.

• تغذيه سالم را در برنامه روزانه قرار دهيد.

• از فشارهاي اضافي به مفصل جلوگيري كنيد.

• صبور باشيد؛ كنترل آرتروز يك روند تدريجي است.

جمع‌بندي

آرتروز يك بيماري مزمن و تدريجي است، اما قابل كنترل است. با تغيير سبك زندگي، ورزش صحيح، تغذيه مناسب، فيزيوتراپي و داروها مي‌توان شدت علائم را تا حد زيادي كاهش داد. تنها در موارد پيشرفته است كه روش‌هايي مثل تعويض مفصل لگن مورد نياز مي‌شود. مراجعه به پزشك متخصص، همچون دكتر مهرداد منصوري مي‌تواند به تشخيص دقيق و انتخاب بهترين روش درمان كمك كند.